23, ఆగస్టు 2010, సోమవారం

వాడుక తెలుగుని కాపాడుదాం!

తెలుగు భాషా పరిరక్షణ, పునరుద్ధరణ అని పెద్ద మాటలు మాట్లాడను, కంప్యూటర్నో బ్లాగునో తెలుగులో ఏమందాము, కొత్త పదాలేం కనిపెట్టి తెలుగుని ఉద్ధరిద్దాం అని కాదు ఈ వ్యాసం. మన వాడుక తెలుగు దుస్థితి, ఎలా మనం కాపాడుకోవచ్చో తెలియజెప్పడానికి చిన్న ప్రయత్నం.

తెలుగుని విస్తృత పరచడానికి కొందరు ఇంటర్నెట్లో చాలా కృషి చేస్తున్నారు. కంప్యూటర్, రోబో, అగ్గ్రెగేటర్, ఇంటర్నెట్ మొదలగు కొత్త కొత్త ఇంగ్లీష్ పదాలకి తెలుగులో ఏమనాలో ఎప్పటికప్పుడు కనుగొంటున్నారు. సరే, బాగుంది కానీ, దీనికన్న ముందు చేయాలిసినది సామాన్య ప్రజలు వాడే తెలుగు మీద దృష్టి పెట్టాలి. డిక్రిప్షన్ని విగూహం/నిగూహం అనాలా, ఇంకేదో సాంకేతిక/వైజ్ఞానిక పదానికి తెలుగు రూపం ఏంటి అన్నది జనాలకి అంత ముఖ్యం కాదు. ఎందుకంటే, ఇప్పటికే రోడ్డు, ఫోను, సెల్ల్‌ఫోను, ఫొటో, కెమెరా, పాలసీ, బైకు, కారు, లారీ, బస్సు, రైలో, టీవీ, మార్కెట్టు, సర్కారు, ఇంకా ఎన్నెన్నో తెలుగులోకి వచ్చేశాయి. వీటికి తెలుగులో పర్యాయ పదాలున్నా, కొత్తగా కనిపెట్టినా ఎవరూ వాడతారని నేననుకోను.

నా వరకైతే ఏది సౌకర్యంగా ఉంటే, ఏది జనాల్లో ప్రాచుర్యంగా ఉందో అదే వాడతాను. ఈ బ్లాగుల్లో అంతర్జాలం, నెనర్లు, హంసాపదమో ఇంకోటో అని హడావిడి చేసెవారు నిజ జీవితంలో బస్టాండు రైల్వేస్టేషన్ అంటారా లేదా 'చూపులు కలసిన శుభవేళ ' సినిమాలో కోటా శ్రీనివాసరావుగారిలా 'చతుశ్చక్రశకట నిలుపు స్థలం', 'ధూమశకటనిలయం' అంటారా ? థాంక్స్/కృతజ్ఞతలంటారా - నెనర్లంటార? నూటికి తొంభైతొమ్మిది మొదటివే వాడతారు - కాదంటారా?

తెలుగులో కొన్ని పర భాషా (ఇంగ్లీష్/సంస్కృతం/హిందీ/ఉర్దూ/తమిళ్/ఇంకేదైనా) పదాలు వాడటం అంతపెద్ద నేరం కాదు. బ్రౌన్‌గారు 19వ శతాబ్దంలో రాసిన తెలుగు వ్యాకరణం పుస్తకంలోనే ఇలాంటి ఉదాహరణలు చాలా ఉన్నాయి. ఇక 21వ శతాబ్దంలో మనం ట్రాకర్ (tracker)ని 'జాడకం' అనాలా, 'వెదుకరి' అనాలా ,ఇంకోటనాలా అని చర్చించుకోవడం వృధా ప్రయత్నం. అలానే చైనా వారో, జపాను వారో వారి భాషా అంకెలు వాడుతున్నారని, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాడుకలోనున్న రోమన్ అంకెలు వదిలేసి తెలుగు అంకెలు వాడటం కూడా.

ఐతే గత 10 సంవత్సరాల్లో వచ్చిన మార్పేంటంటే - (1) తెలుగు పదాలున్నా, తెలియకో లేదా డాబు (స్టైల్) కోసమో ఇంగ్లీషు పదాలు వాడటం (2) ప్రాథమిక వాక్యనిర్మాణం తెలుగు-ఇంగ్లీషు సంకరణం చేయడం

(1) ఇంగ్లీషు పదాలెక్కువగా దొర్లుట:
కొన్నిసార్లు తెలుగు పదం తెలియక, లేదా మర్చిపోయో ఎంగ్లిష్ పదానికి 'చేసెన్ ', 'అయ్యెన్ ' మొదలగు క్రియలు కలపడం.

ఉదా|| మార్చావా <=> చేంజ్ చేశావా; రాశావా <=> రైట్ చేశావ, పిలిచావా <=> కాల్ చేశావా, పంపించావా <=> సెండ్ చేశావా, బయలుదెరావా/మొదలుపెట్టావా <=> స్టార్ట్ చేశావా, మూశారా <=> క్లోజ్ చేశారా

నాలాంటివారెవరైనా శుభ్రంగా ప్రయత్నించావా (ట్రై చేసావా), నింపావా (ఫిల్ చేశావా) అంటే ఎదుటివారు ఎగతాళి చేసేటంత దారుణంగా ఈ దురలవాటు ప్రబలిపోయింది. ఇందులో విచిత్రమేమిటంటే పెద్దవారు, కాన్వెంటు చదువులు చదవనివారు కూడా తమకు తెలియకుండానే ఈ ప్రభావానికి లోనవుతున్నారు. గమనించారో లేదో ఎవరింటికైనా వెళ్తే, ఎక్కువ శాతం "వాటర్ ఇవ్వమంటారా/ లంచ్ చేయండి" అని మర్యాదలు ఇస్తారు తప్పితే, "మంచినీళ్ళిమ్మంటారా / భోజనం చేసివెళ్ళండి" అనేవి తక్కువ వినిపిస్తున్నాయి.

ఈ మధ్యనొకరోజు అమ్మతో ఫోన్లో మాట్లాడుతుంటే "డిజప్పయింట్ అయ్యావా?", "డిన్నర్ చేశావా?" అని రెండు వాక్యాలొచ్చాయి. ఆశ్చర్యమేసింది. మరి తనది తెలుగు మాధ్యమంలో ప్రాథమిక విద్య, పూర్తి గ్రామీణవాతావరణంలో పెరిగింది - మేము, చుట్టలు, కొట్లవాళ్ళు తప్పితే ఎక్కువ మాట్లాడదు కదా - మాకు స్వచ్ఛమైన తెలుగు మాట్లాదటం, మమ్మీ అని కాకుండా, అమ్మా అని నేర్పించినది తనేకదా. బహుశా టీవీ ప్రభావం, లేదా చుట్టుపక్కలవారు (నాతో సహా) పదాలు వాడుతుంటే తెలియకుండానే వాటి ప్రభావం. మారుతున్న పరిస్థుతులకిదే మంచి ఉదాహరణ.

(2) సంకరణ వాక్య నిర్మాణం:

ఇది ఇప్పటి తరానికి కొంత వారి పెంపకం వలన, కొంత డాబు ప్రదర్శించుకోవాలని తెలుగు-ఇంగ్లీష్ కలిపికొట్టేస్తారు.

-> పిల్లలు-యువతనేమో తెలుగులో వ్యక్తపరచలేక/లేదా అలవాటు ప్రకారం ఇంగ్లీషు వాక్యాలు వాడాతారు. కొన్ని బ్లాగుల్లో ఇది గమనించచ్చు.

ఇది రెండు రకాలు మళ్ళీ - ప్రతి వాక్యంలో తెలుగు ముక్కలు-ఇంగ్లీషు ముక్కలు కలిపి కొట్టడం. రెండవది కొన్ని తెలుగు వాక్యాలు, కొన్ని ఇంగ్లీషు వాక్యాలు కలిపి కొట్టడం.
ఉదా 1|| వెళ్తున్నావా <=> గోయింగా, వస్తున్నావా <=> కమ్మింగా, రావట్లేదా <=> నాట్ కమ్మింగా
ఉదా 2|| నేనసలు భరించలేనిది ఇలాంటివాళ్ళని - ముఖ్యంగా "యాక్చువల్లీ" అని మొదలుపెట్టేవారిని: "actually I wanTed to come కానీ you know uncle వాళ్ళ daughterని tomorrow evening fiveకి pickup చేస్కోవాలిరా". ఇంత కష్టపడేబదులు శుభ్రంగా "అరేయ్! రావాలనుందిగానీ రేపు సాయంత్రం ఐదింటికి అంకుల్ వాళ్ళమ్మాయిని తీసుకురావాలిరా (అంకుల్ అన్న పిలుపుకి కొంత మినహాయింపు - మామయ్య/బాబాయి అనొచ్చు కానీ ఆంటీ-అంకుల్-మమ్మీ-డాడీ మన సంస్కృతిలో భాగమైపోయాయి : ఆంటీ-అంకుల్ ఒక్కోసారి మెరుగనిపిస్తాయి - ఎందుకో ఇంకో పోస్ట్లో)" అనొచ్చు కదా.

విచారించదగ విషయమేమిటంటే విదేశాల్లో చదువుకొచ్చిన మన వారసత్వ హీరొలేకాదు, ఇటువంటి భాషా విషయల్లో మనకి మార్గదర్శకులుగా ఉండాల్సిన శ్రీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శ్రీ విశ్వనాధ్, శ్రీ జయప్రద వంటివారు కూడా కలగాపులగం భాష మాట్లాడుతున్నారు - పాడుతా తీయగా,జయప్రదం, శుభప్రదం పరిచయ కార్యక్రమాల సాక్షిగా, నాలాంటివారికి ఎక్కడో గుచ్చుకునేటట్లు.

- కొన్ని సార్లు ఇంగ్లీషులో చెప్తేనే తమ పాండిత్యం అవతలి వారికి తెలుస్తుందని, గౌరవిస్తారని రాస్తుంటారు/మాట్లాడుతుంటారు. ఇది వేడిగా చర్చలు జరిగే బ్లాగుల్లో (ఉదా|| నవతరంగం) గమనించచ్చు.
- ఇంక డాబు కోసం: టీవీల్లో సామాన్యులని ప్రశ్నలడిగినప్పుడు చాలా మంది వచ్చీ రానీ ఇంగ్లీషు మాట్లాడతారు తప్పితే, తెలుగులో ఎవరూ చెప్పరు.

ఇంతకీ నేను చెప్పొచ్చేదేమిటంటే, తెలుగు బ్లాగర్లెవరికైనా నిజంగా తెలుగు కాపాడాలనుంటే సాంకేతిక/వైజ్ఞానిక/వైద్య/గణిత పదాలకి విచిత్రమైన తెలుగు పదాలు సృష్టించాలని/అలాంటి పదాలువాడి పాండిత్యం చూపుకోవాలని ఉబలాటపడే బదులు, ఉన్న తెలుగు పదాలు కాపాడటానికి మొదట కృషి చేస్తే బాగుంటుందికదా.

అలాగే అందరు సాధ్యమైనంతవరకు తెలుగు పదమున్నచోట తెలుగు పదమే మాట్లాడటానికి - అలాగే అలాంటి పదాలు పంచడానికి ప్రయత్నించండి. నా వంతుగా మన దైనిక జీవితంలో ఎక్కడెక్కడ మనం తెలుగు వాడాల్సిన చోట మనకు తెలియకుండానే ఇంగ్లీషు వాడుతున్నమో గుర్తించి మీతో పంచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తా. మీకు కూడ అలాంటివేమన్న స్ఫురిస్తే పంచండి.

గమనిక:
- నేను పూర్తి స్వచ్ఛమైన తెలుగులో మాట్లాడుటనని బల్ల గుద్ది చెప్పనుగానీ, సాధ్యమైనంతవరకు ప్రయత్నిస్తుంటాను. ముఖ్యంగా నిన్న-నేడు-రేపు (టుమారొ మొ||), వారాలు (సండే మొ||), తేదీలు (ఫస్టుకిస్తా మొ||) లాంటివి.

17 వ్యాఖ్యలు:

  1. మీ ఆలోచనల్లో పరస్పర సంఘర్షణ ఉంది.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  2. వాడుక తెలుగు గురించి మీరు చెప్పింది బాగుంది. అందుకోసం కృషిచేయక తప్పదు.

    అన్నట్టు, మీరు హైదరాబాదులో ఉంటే, తెలుగు బాటకి రండి.

    నా ఉద్దేశంలో ఉన్న పదాల వాడుకని పెంపొందించడం మరియు కొత్త తెలుగు పదాలను కాయించడం అన్నవి రెండూ ఉండదగ్గవే, అవసరమైనవే. రెంటి లక్ష్యిత జనావళి వేర్వేరు. రెంటికీ దేని ప్రయత్నాలు దానికి కొనసాగవచ్చు. వాడుకని పెంచడం కోసం కొత్త తెలుగు పదాల ప్రయత్నం మానివేయాల్సిన అవసరంలేదని నేననుకుంటున్నాను.

    కొత్త తెలుగు పదాల్లో బావున్నవి, అందరికీ నచ్చినవి వాడుకలో చేరుతాయి.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  3. నేనూ దీని గురించి చాలాసార్లనుకునాను. అస్సలు ఇంగ్లీషు పదాలు వాడకుండా పూర్తిగా తెలుగులో మాట్లాడాలని చాలా ప్రయత్నిస్తూ ఉంటాఉ...కానీ అప్పుడప్పుడూ దొర్లిపోతూ ఉంటాయి. మీకు కలిగిన అనుభవంలాంటిదే నాకు కలిగింది. మా అమ్మ మా ఊరు దాటి రాలేదు. గ్రామీణప్రాతాల్లోనే ప్రాధమిక విద్యాభాసం జరిగింది. కాని ఆవిడ ఇప్పుడు confusion, disappoint లాంటి పదాలు వాడతారు. నాకు అప్పుడప్పుడు ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది అవి వింటూ ఉంటే. ఒక 5-6 యేళ్ల క్రితం తనకి అటువంటివేమీ తెలీవు. ఇప్పుడు చాలా ఇంగ్లీషు పదాలు తెలుసు.

    తెలుగు-ఇంగ్లీషు కలిపి మాట్లాడేవాళ్ల సంగతి చెప్పకండి. టీ.వీల్లో అయితే ఇహ చెప్పక్కర్లేదు...."హాయండీ" అంటారు...ఎంత విసుగొస్తుందొ ఆ మాట వింటే. ఈ తెలుగు-ఇంగ్లీషు కలిపి మాట్లాడడం పై గతంలో నేను రెండు పోస్టులు రాసాను. వీలైతే చూడండి.

    http://vivaha-bhojanambu.blogspot.com/2010/04/blog-post_08.html

    http://vivaha-bhojanambu.blogspot.com/2010/04/blog-post_09.html

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  4. బాగా రాశారు కానీ.....
    వ్యాఖ్య రాద్దామని చూస్తే చాంతాడంత అయింది. అందుకే వ్యాసమే రాశాను.
    చూస్తారా?

    http://paarijatam.blogspot.com/2010/08/blog-post_23.html

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  5. చాలా బాగా రాసావు.తెలుగు బ్లాగులకి వ్యాఖ్యలు కూడా తెలుగులో రాయరు కొందరు.కొంత మంది విషయంలో సమయం సరిపోక పోవడం వల్ల కావొచ్చు.
    నిజమే బాలు గారు కూడా ఈ మధ్య ఆంగ్ల పదాలు కొంచెం ఎక్కువగా వాడుతున్నారు,కానీ మిగిలిన ప్రముఖులతో పోలిస్తే తక్కువే.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  6. @అజ్ఞాత: ఎక్కడ సంఘర్షణ/వైరుధ్యముందో వివరిస్తే సరిదిద్దుకోవటానికి ప్రయత్నిస్తానండి.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  7. @వీవెన్‌గారు: మీరన్నట్లే రెండిటి లక్షిత జనం వేరే. ఉన్న పదాలే జనాలు వాడనిది, పైగా ఇప్పటికే ఇంగ్లీషు పదాలు చాలా వాడుకలో ఉన్నప్పుడు కొత్త పదాలు జనాలు ఎక్కువ వాడరని నా అభిప్రాయం. ఏమో చెప్పలేం - డూడ్, హయ్, ఓకే ల్లాగా చేరిపోవచ్చు.

    నేనిప్పుడు బోస్టన్లో ఉన్నానండి - కావున తెలుగు బాటకి రాలేనండి.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  8. @సౌమ్యగారు: మీ పోస్టులు ఇదివరకే చదివాను. ఉచ్ఛారణా దోషాలు కొంతవరకు సహించవచ్చుగానీ, ఈ తెలుగీష్ చాలా కష్టమండీ. నేనందుకే ఆఫీసులో తెలుగువారితో కూడా ఇంగ్లీషునే వాడటానికి ప్రయత్నిస్తుంటా - వారు నాకు కొంచెం టెక్కెక్కువనుకున్నా సరే!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  9. @మందాకినిగారు: మీ పోస్ట్లో నా జవాబిచ్చానండీ! జవాబు - ఉర్దూ పదం, సమాధానం - సంస్కృత మూలం - తెలుగు పదమేంటండీ. లేకపోతే కొత్తది కనిపెట్టాలేమో!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  10. కొత్తపాళీగారు, మీరనుకున్న బార్ జేబీని కాదండీ - నాకు బారుకి బారెడు దూరం.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  11. @విశ్వనాథ్: అవును, సమయాభావం కూడా ఒక కారణం.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  12. హారం భా.రా.రా గారు, నెనర్లు.

    నన్ను జేబి అంటే చాలండి. నేను ఇదే ఐడీతో ఇంగ్లీషులో కూడా రాస్తాను కాబట్టి, JB - జేబి అని పెట్టుకున్నా.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  13. ఇంకా జనం ఎక్కువగా వాడుతున్న ఇంగ్లీషు పదాలు -
    temple కి వెళ్ళాలి.
    head bath చెయ్యాలి.
    {
    మన ఫోన్ నంబర్(ఇది కుడా) కూడా ఇంగ్లీషులోనే చెప్తాము.
    pen, friend, pant, paper - వీటిని మాత్రం నాకు తెలియకుండానే వాడుతున్నాను.
    }
    milk, umbrella,
    holidays, summer, ఇవాళ బాగా hot గా వుంది.
    books

    అబ్బో ఇంకా చాలా వున్నాయి. మనం వీటికి అలవాటు పడిపోతున్నాం. అలా అలవాటు పడకుండా ప్రయత్నించాలి.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు

గమనిక: వ్యాఖ్యల్లోని విషయమునకు సంబంధిత వ్యాఖ్యాతలే బాధ్య్లులు. బ్లాగు యజమానికి ఎటువంటి సంబంధములేదు. ఒక వ్యాఖ్య ఎవరికైన ఇబ్బందికరమనిపించినా, నాకు తెలిపినచో తగుచర్య తీసుకొనబడును.

ధన్యవాదములు.
~జేబి.
yjbasu510@yahoo.co.in

మీకు నచ్చితే...